Türkiye'de Alerjik Reaksiyon: 112 mi, Doktor mu?

Dudaklar, ağız, dil veya boğaz aniden şişerse, kişi nefes almakta ya da yutmakta zorlanırsa, bayılacak gibi olur veya bilinci bulanırsa ya da bir çocuk gevşek ve alışılmadık derecede tepkisiz hale gelirse Türkiye'de hemen 112'yi arayın. Reçete edilmiş bir adrenalin oto-enjektörü varsa hemen kullanın. Döküntü çıkmasını beklemeyin ve acil tedavi yerine antihistaminik kullanmayın.

Acil durum belirtisi yoksa ancak reaksiyon yayılıyor, tekrarlıyor veya nedeni anlaşılmıyorsa, bulunduğunuz yerde acil olmayan bir doktor ziyareti talep etmek için Docio uygulamasını kullanabilirsiniz. Docio bir acil yardım hizmeti değildir. Olası anafilakside 112'yi arayın.

Anafilaksi Olabilir mi?

Anafilaksi, yiyecek, ilaç, böcek sokması veya başka bir tetikleyiciden sonra dakikalar içinde gelişebilen ciddi bir alerjik reaksiyondur. Kabarık ve kaşıntılı döküntü görülebilir, ancak bazı kişilerde döküntü olmadan da anafilaksi gelişebilir.

Şu belirtilerden biri ortaya çıkarsa hemen 112'yi arayın:

Dudak, ağız, dil veya boğazda ani şişme
Hızlı, zor, gürültülü veya hırıltılı solunum
Boğazda sıkışma, ses kısıklığı veya yutma güçlüğü
Ani bilinç bulanıklığı, belirgin uyku hali, baş dönmesi veya bayılma
Cilt, dudak veya dilin alışılmadık derecede soluk, mavi ya da gri görünmesi
Çocuğun gevşek, halsiz veya normalden çok daha az tepkili hale gelmesi

Kişide reçete edilmiş adrenalin oto-enjektörü varsa cihazın talimatlarına göre hemen kullanın. Kişi kendini daha iyi hissetmeye başlasa bile 112'yi arayın. Mümkünse bacakları yukarıda olacak şekilde yatırın. Nefes almakta zorlanıyorsa omuzlarını yükseltin veya yavaşça oturmasına yardımcı olun. Ayağa kalkmasına ya da yürümesine izin vermeyin. Beş dakika sonra düzelme yoksa ve ikinci bir reçeteli oto-enjektör varsa talimatına göre kullanın.

Daha Hafif Bir Reaksiyon Nasıl Görünebilir?

Daha hafif bir reaksiyonda kaşıntı, kurdeşen, küçük bölgesel döküntü, gözlerde sulanma, hapşırma veya ısırık ya da tahriş bölgesinde sınırlı şişme görülebilir. Yalnızca cilt belirtileri olan ve genel durumu iyi görünen biri önce eczacıyla konuşabilir.

Belirtileri yakından izlemeye devam edin. Reaksiyon değişebilir ve yalnızca cilt belirtilerinin olması daha ciddi bir sorunu dışlamaz. Solunum, yutma, bilinç veya dolaşım etkilenirse acil durum adımlarına geçin.

Eczane, Doktor veya 112?

Eczane şu durumlarda uygun bir ilk adım olabilir:

Kaşıntı veya kızarıklık hafif ve bölgeselse
Isırık ya da sokma küçük bir alanda şişmeye neden olduysa
Kişi genel olarak iyi hissediyor ve belirtiler yayılmıyorsa

Eczacı, antihistaminik veya bölgesel bir tedavinin uygun olup olmadığı konusunda yönlendirme yapabilir. Bazı antihistaminikler uyku yapabilir, başka ilaçlarla etkileşebilir veya gebelikte, küçük çocuklarda, yaşlılarda ya da belirli sağlık sorunları olan kişilerde uygun olmayabilir. Eczacının tavsiyesine ve ilaç prospektüsüne uyun. Antihistaminikler, şüpheli anafilakside adrenalinin veya acil bakımın yerine geçmez.

Şu durumlarda doktor değerlendirmesi isteyin:

Döküntü veya şişlik yayılıyor, tekrarlıyor ya da düzelmiyorsa
Belirtiler yeni bir ilaçtan veya içeriği belirsiz bir yiyecekten sonra başladıysa
Etkilenen alan ağrılı, sıcak, giderek kızarık veya iltihaplıysa
Ateş, şişmiş lenf bezleri veya genel hastalık hissi varsa
Solunum normal olsa bile şişlik göze, ağza veya boğaza yakınsa
Belirtiler bir bebeği ya da daha önce ciddi alerjisi, astımı veya önemli sağlık sorunları olan bir yolcuyu etkiliyorsa
Sorunun alerji, enfeksiyon, sıcaklığa bağlı tahriş veya başka bir durum olup olmadığından emin değilseniz

Normal çalışma saatleri dışında yardım için Türkiye'de gece doktor bulma rehberine bakın. Otelde veya kiralık konutta kalıyor ve acil olmayan bir değerlendirme istiyorsanız konakladığınız yere doktor ziyareti talep etme rehberini okuyun.

Şu durumlarda 112'yi arayın:

İlk bölümdeki acil belirtilerden biri ortaya çıkarsa, durum hızla kötüleşirse veya adrenalin oto-enjektörü kullanıldıysa 112'yi arayın. Önce antihistaminik almak için yola çıkmayın.

Böcek Isırığı Reaksiyonu mu, Enfeksiyon mu?

Isırık veya sokma kısa süre içinde kızarıklık, kaşıntı ve şişmeye neden olabilir. Hızlı gelişen bölgesel reaksiyon çoğu zaman iltihabi veya alerjiktir ve otomatik olarak antibiyotik gerektiği anlamına gelmez.

Bölgeyi sabun ve suyla yıkayın, kaşımayın ve şişlik varsa beze sarılmış soğuk kompresi yaklaşık 20 dakika uygulayın. Şişliğin yakınındaki yüzükleri veya sıkı eşyaları çıkarın. Kişinin genel durumu iyiyse uygun kaşıntı giderme seçenekleri için eczacıya danışın.

Artan ağrı, sıcaklık, iltihap, ateş, şişmiş lenf bezleri veya yayılmaya devam eden kızarıklık enfeksiyonu düşündürebilir ve değerlendirilmelidir. Ağız veya boğazdaki bir sokmada, göz çevresindeki şişlikte, çok sayıda sokmada, kötüleşen belirtilerde veya daha önce ciddi reaksiyon yaşandıysa daha erken yardım alın.

Seyahatte Yiyecekle İlişkili Reaksiyonlar

Gıda alerjisi belirtileri, içeriklerin ve çapraz temasın net olmadığı restoran yemekleri veya açık büfeler dahil, yemekten kısa süre sonra başlayabilir. Kurdeşen veya kaşıntı yakından izlenmelidir. Nefes alma güçlüğü, boğazda sıkışma, baygınlık hissi veya ani şişme acil belirtilerdir.

Bilinen gıda alerjiniz varsa restoran personeline açıkça söyleyin, reçeteli ilaçlarınızı ve reçete edildiyse son kullanma tarihi geçmemiş iki adrenalin oto-enjektörünü yanınızda taşıyın. Çevrilmiş bir alerji kartı bulundurun. Tanıdık görünen bir yemeğin tanıdık malzemeler içerdiğini varsaymayın.

Reaksiyon İlaç veya Otel Ürününden Sonra Başladıysa

İlaçlar, takviyeler, güneş kremi, kozmetik ürünler, deterjanlar ve diğer ürünler döküntü veya tahrişe neden olabilir. Zamanlama önemlidir, ancak yalnızca görünüşe bakarak nedeni anlamak mümkün olmayabilir.

Belirtiler bir ilaçtan sonra başladıysa hızla doktor veya eczacıyla iletişime geçin ve ambalajı saklayın. Reçeteli tedaviyi sürdürme veya bırakma kararını yalnızca çevrimiçi bir yazıya göre vermeyin. Acil belirtiler gelişirse hemen 112'yi arayın.

Doktora Ne Söylemelisiniz?

Belirtilerin ne zaman başladığı ve ne kadar hızlı değiştiği
Öncesinde yenilen, alınan veya uygulanan her şey
Isırık veya sokma olup olmadığı
Solunum, boğaz, mide, baş dönmesi veya bayılma belirtileri
Bilinen alerjiler, astım ve önceki ciddi reaksiyonlar
Kullanılan ilaçlar ve işe yarayıp yaramadığı
Döküntü veya şişliğin zaman içinde değişimini gösteren net fotoğraflar

Mümkünse gıda etiketlerini, ilaç kutularını ve ürün ambalajlarını saklayın. Bunlar öyküyü daha yararlı hale getirebilir, ancak muayenenin yerini tutmaz.

Özet

Nefes alma veya yutma güçlüğü, ağız ya da boğazda ani şişme, bayılma, bilinç bulanıklığı veya diğer anafilaksi belirtilerinde 112'yi arayın. Reçete edilmiş adrenalini hemen kullanın ve antihistamini beklemeyin.

Genel durumu iyi olan bir kişide küçük bölgesel reaksiyon için eczacı uygun bir ilk adım olabilir. Belirtiler yayılıyor, tekrarlıyor, kötüleşiyor, enfeksiyon düşündürüyor, yeni bir ilaçtan sonra başlıyor veya belirsiz kalıyorsa doktoru seçin. Daha geniş bir karar rehberi için Türkiye'de hastalanan turistler için pratik sağlık rehberini okuyun.

Tıbbi not: Bu yazı yolcular için genel bilgi sağlar. Tanı veya kişiye özel tıbbi tavsiye yerine geçmez.

Türkiye'de Alerjik Reaksiyon mu? 112'yi Ne Zaman Aramalı, Ne Zaman Doktora Başvurmalı